Việc đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 không chỉ là cơ hội để Phú Quốc đón các nhà lãnh đạo hàng đầu thế giới, mà còn là “phép thử” cho năng lực kiến tạo một cực tăng trưởng mới của Việt Nam. Theo TS Võ Trí Thành, giá trị lớn nhất của APEC không nằm ở vài ngày diễn ra hội nghị, mà ở những nền tảng phát triển mà Phú Quốc sẽ sở hữu trong nhiều thập kỷ tiếp theo.
Chuyên gia kinh tế cho rằng chưa có kỳ APEC nào đặt ra yêu cầu chuẩn bị lớn như APEC 2027 tại Phú Quốc, nhưng cũng chính vì vậy, đây là cơ hội hiếm có để hòn đảo bứt phá về hạ tầng, thể chế và năng lực cạnh tranh.
Toàn cảnh Trung tâm Hội Nghị APEC và Nhà hát đa năng chiều 2/8. Ảnh: Hoàng Hà
Thưa ông, nhìn từ kinh nghiệm của Việt Nam qua các kỳ APEC trước đây, ông đánh giá như thế nào về công tác chuẩn bị cho APEC 2027 tại Phú Quốc?
TS Võ Trí Thành: Để tổ chức APEC, công tác chuẩn bị không diễn ra trong vài ngày hội nghị mà là cả một quá trình kéo dài, từ đảm bảo an ninh, hoàn thiện hạ tầng, dịch vụ đến xây dựng chương trình nghị sự và chủ đề của năm APEC. Đây là quá trình đòi hỏi sự chuẩn bị rất công phu và bài bản.
Việt Nam từng đăng cai APEC vào năm 2006 và 2017. Nếu APEC 2006 là giai đoạn chúng ta học hỏi và từng bước khẳng định vị thế của một quốc gia hội nhập, thì APEC 2017 cho thấy sự phối hợp rất hiệu quả giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đặc biệt tại Đà Nẵng.
Chuyên gia kinh tế – TS Võ Trí Thành cho rằng trong khoảng thời gian chuẩn bị rất ngắn nhưng tốc độ triển khai các công trình tại Phú Quốc là điều rất hiếm thấy.
Nhưng APEC 2027 tại Phú Quốc đặt ra yêu cầu hoàn toàn khác.
Lần này, quy mô chuẩn bị lớn hơn rất nhiều. Phú Quốc gần như phải tạo ra một bước chuyển căn bản về chất lượng hạ tầng, từ sân bay, giao thông, trung tâm hội nghị cho đến điện, nước và toàn bộ hệ thống dịch vụ đạt tiêu chuẩn quốc tế. Điều quan trọng là những công trình đó không chỉ phục vụ APEC mà còn trở thành nền tảng cho sự phát triển lâu dài của địa phương.
Tôi cho rằng trong khoảng thời gian chuẩn bị rất ngắn nhưng yêu cầu cực kỳ cao về tiến độ, chất lượng và an toàn, tốc độ triển khai các công trình tại Phú Quốc là điều rất hiếm thấy, ngay cả khi so sánh với nhiều quốc gia từng đăng cai APEC.
Theo ông, điều gì sẽ quyết định thành công lớn nhất của APEC 2027?
TS Võ Trí Thành: APEC trước hết là cơ hội để quảngya bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là dịp để thể hiện tinh thần cải cách, đổi mới và khát vọng phát triển của quốc gia đăng cai.
Tuy nhiên, theo tôi, điều quan trọng hơn cả là chúng ta tận dụng được những gì sau khi APEC kết thúc.
Phối cảnh dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc
Đây cũng là điều mà không ít quốc gia, trong đó có Việt Nam, chưa khai thác hết ở các kỳ APEC trước. Điều cần hướng tới không chỉ là tổ chức thành công một sự kiện, mà là tiếp tục khai thác các công trình hạ tầng, dịch vụ, hình ảnh và uy tín mà APEC tạo ra để hình thành động lực phát triển lâu dài.
Tôi rất ấn tượng với thông điệp của APEC 2017: “Đến với Việt Nam cũng có nghĩa là đến với cơ hội kinh doanh”. Tôi kỳ vọng tinh thần đó sẽ tiếp tục được phát huy tại APEC 2027, nhưng với mục tiêu lớn hơn là mang lại lợi ích bền vững cho Phú Quốc, An Giang và cả Việt Nam trong suốt giai đoạn trước, trong và sau APEC.
Ông nhiều lần nhấn mạnh APEC là cơ hội để Phú Quốc phát triển dài hạn. Theo ông, hòn đảo cần hướng tới mô hình nào sau năm 2027?
TS Võ Trí Thành: Theo tôi, sẽ rất đáng tiếc nếu chúng ta chỉ nhìn Phú Quốc như một hòn đảo đẹp để phát triển du lịch.
Phú Quốc cần được định vị là một trung tâm phát triển đa ngành, nơi hội tụ của nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo, khu thương mại tự do, khu phi thuế quan cùng nhiều mô hình kinh tế mới. Đây là định hướng đã được đặt ra từ khá sớm và cần tiếp tục được hiện thực hóa.
Điều đó cũng có nghĩa Phú Quốc không chỉ thu hút khách du lịch, mà còn phải trở thành nơi người dân, chuyên gia, nhà khoa học và lực lượng lao động chất lượng cao lựa chọn để sinh sống và làm việc lâu dài.
Nói cách khác, Phú Quốc không chỉ là nơi đáng đến, mà còn phải là nơi đáng sống, đáng làm việc và đáng gắn bó trong nhiều năm.
Theo ông, Phú Quốc cần làm gì để tận dụng tối đa “hiệu ứng APEC”, không chỉ trong năm 2027 mà còn nhiều năm sau đó?
TS Võ Trí Thành: Điều đầu tiên là sự phối hợp của tất cả các bên.
Đó là sự chỉ đạo từ Trung ương, sự tổ chức thực thi của chính quyền địa phương, sự tham gia của doanh nghiệp, người dân và thậm chí cả du khách. Ngày nay, nhiều du khách không chỉ muốn trải nghiệm mà còn mong muốn đóng góp cho cộng đồng địa phương. Vì vậy, xây dựng thương hiệu điểm đến phải là quá trình có sự tham gia của toàn xã hội.
Các công trình phục vụ APEC được thiết kế, lồng ghép câu chuyện, nét văn hoá Việt Nam để qua đó quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc dân tộc
Song song với đó, phát triển phải gắn với tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, phát triển bền vững và lấy người dân làm trung tâm. Doanh nghiệp có thể đóng góp thông qua đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao ngoại ngữ, chất lượng dịch vụ, đồng thời vẫn giữ được sự thân thiện và bản sắc của người dân Phú Quốc. Phú Quốc cần kết hợp du lịch với công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và công nghệ số để tạo ra những trải nghiệm khác biệt, nâng cao giá trị điểm đến và hình thành những động lực tăng trưởng mới trong tương lai.
Cùng với đó, APEC không chỉ là một sự kiện chính trị – đối ngoại, mà còn là diễn đàn thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư. Một điểm rất đặc biệt của APEC là luôn có sự song hành giữa các nhà lãnh đạo các nền kinh tế với cộng đồng doanh nghiệp thông qua Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC). Vì vậy, ngay từ quá trình chuẩn bị cho APEC 2027 cũng cần phát huy tinh thần này, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Nếu như tại APEC 2017, sự vào cuộc của các doanh nghiệp lớn và các hiệp hội doanh nghiệp đã góp phần tạo nên những kết nối, cơ hội đầu tư và kinh doanh, thì APEC 2027 cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa tinh thần “APEC means business”, để doanh nghiệp, doanh nhân thực sự trở thành lực lượng đồng hành kiến tạo những cơ hội phát triển mới cho Phú Quốc và Việt Nam, chứ không chỉ đồng hành trong công tác tổ chức hội nghị.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, ông đánh giá năng lực cạnh tranh của Phú Quốc ra sao?
TS Võ Trí Thành: Theo tôi, hiện nay các nhà đầu tư thường nhìn vào bốn nhóm yếu tố.
Đó là hiệu quả đầu tư và môi trường kinh doanh; các tiêu chí mới như phát triển xanh, chuyển đổi số, chất lượng sống; mức độ tin cậy của quốc gia; và khả năng quản trị rủi ro trước những biến động toàn cầu.
Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế ở cả bốn nhóm yếu tố này và vẫn tiếp tục cải cách để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Riêng Phú Quốc còn có thêm những lợi thế rất riêng về cơ chế đặc thù, chất lượng môi trường sống và khả năng thu hút chuyên gia, nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là những yếu tố rất quan trọng để hòn đảo không chỉ trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn mà còn là điểm đến đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong tương lai.
Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi!
